Dia Mundial di Yerba di Lama: Protehando un herencia marino esencial pa nos isla

ORANJESTAD – Dia 1 di maart ta observa Dia Mundial di Yerba di Lama (World Seagrass Day). Esaki ta un dia dedica na reconoce un di e ecosistemanan mas productivo y vital riba nos planeta. Na Aruba e ‘veldnan’ di yerba di lama tin un rol importante den e salud di nos costanan, nos beachnan, biodiversidad marino y e progreso di nos economia. DirectieNatuur en Milieu (DNM) tin como meta informa tocante e importancia di e dianan observa pa Nacionnan Uni. Dia mundial di Yerba di Lama, proclama pa Asamblea General di NacionnanUni na 2022, tin como obhetivo eleva conscientisacion riba e importancia di e ‘veldnan’ di yerba di lama.

Hopi biaha ta ignora yerba di lama den comparacion cu e rifnandi coral, pero yerba di lama ta un di e ecosistemanan masproductivo y valioso na mundo. Hopi biaha ta confundie cu alga, pero yerba di lama ta masha special pasobra nan ta e unico mata den lama cu tin reis , stam y flor. Nan ta forma sabanananextenso bou di awa cu ta funciona como e pulmonnan di nos oceano. Mester corda tambe cu tin diferente sorto di yerba di lama cu ta protegi pa nos leynan local.

Dicon Yerba di Lama ta importante pa Aruba?

Yerba di lama no ta djis “yerba den awa”; nan ta matanan cu tacrece y biba den tiki profundidad. Nan funcion ta fundamental pa Aruba su economia y ecologia manera:

Refugio pa biodiversidad: E ‘veldnan’ aki ta sirbi como luga di crecemento pa hopi di nos pisca, cabay di lama y tortuga di lama manera e Turtuga Blanco. Sin e yerba aki, e cantidad di e especienan lo bira menos.
Filtro natural: Yerba di lama ta purifica nos awa door di filtra sedimento y polutante. Esaki ta mantene nos lamacristalino, pa asina e keda saludabel y atractivo pabishitante di lama.
Cambio di clima y ‘Blue Carbon: Aunke nan ta cubrisolamente 0.1% di e fondo di lama globalmente, nan tawarda te cu 18% di e carbono oceanico di mundo. PaAruba, esaki ta nos miho defensa natural contra e impactonan di cambio di clima.
Proteccion di costa: E matanan aki ta reduci e forsa di e olanan, funcionando como e prome liña di defensa contra erosion di nos santo blanco y inundacion durante mal tempo.

Un recurso den peliger

Lamentablemente, na nivel mundial, nos ta perdiendo 7% di e habitatnan aki tur aña. Na Aruba, e presionnan principal ta bin di:

Desaroyo acelera na costanan.
Polucion y “run-off” di tera pa lama (ora awa yobe y lastra tera den lama).
Actividadnan di boto y hancramento di boto cu ta ranca e yerba for di fondo.
‘Dredging’ (cobamento den lama pa saca santo) y cambio di clima.

Accion y Conservacion

DNM ta enfatisa cu proteccion di yerba di lama ta directamente mara na e Metanan di Desaroyo Sostenibel (SDGs) di Nacionnan Uni. Ora nos proteha nos yerba di lama, nos taproteha nos siguridad alimenticio, calidad di awa y economiablauw.

Yerba di lama na Aruba ta enfrenta menasa serio asocia cucomportacion y actividad humano na nos costanan. P’eseytambe e yamada na comunidad y siguiente generacion, pa seamas atento riba e balor di yerba di lama. Laga nos stop di mira yerba di lama como un “molester” na beach, y cuminsa mir’ecomo e proteccion di nos costa.

Share:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *