Het Openbaar Lichaam Bonaire (OLB) heeft hetvoornemen de huurovereenkomst te beëindigen van het perceellandbouwgrond waarop de enige commerciële aloë vera-plantage van Bonaireis gevestigd. Opvallend is dat het perceel door het OLB zelf is geoormerkt alslandbouwgrond, terwijl het nu wordt toegewezen aan een niet-agrarischefunctie (KMar).De plantage, beheerd door Onima Aloe NV, bestaat sinds 2002 en omvat circa15.000 aloë vera-planten. Aloë-teelt vormt een belangrijk onderdeel vanBonaire’s cultuurhistorische identiteit: aloë wordt al sinds de 19e eeuwverbouwd op het eiland en speelde decennialang een rol in de lokaleeconomie. De kennis van het snijden, verwerken en produceren van aloë-gelen aloë-producten is een levend stuk erfgoed dat tot op de dag van vandaagwordt voortgezet.Het OLB stelt dat er sprake zou zijn van “inactiviteit” op het perceel.Ondernemer Jaap Ensing weerlegt dit: aloë vera is een duurzame,klimaatbestendige plant die lange perioden zonder water kan. De teelt kentnatuurlijke rustfasen waarin weinig activiteit zichtbaar is. Wanneer deplanten water krijgen, zwellen ze op, worden groen en worden geoogst. Deverwerking vindt plaats in Ensing’s laboratorium aan de Kaya Pos di Amor.“Inactiviteit is geen verwaarlozing, maar een kenmerk van deze teelt,” aldusEnsing.De plantage heeft daarnaast een duidelijke economische en maatschappelijkewaarde. De aloë-producten van Onima Aloe NV worden breed afgenomen doorlokale winkels, toeristische ondernemingen, wellness-aanbieders, kleineondernemers én vele bewoners die al jarenlang trouwe klanten zijn. Devolledige keten – teelt, oogst, verwerking, productie en verkoop – vindt lokaalplaats en draagt bij aan werkgelegenheid, circulaire productie en economischediversiteit op het eiland.Ensing geeft aan dat hij volledig verrast werd door de gang van zaken. Zondervoorafgaande communicatie werd hij geconfronteerd met een
deurwaardersexploot en het afsluiten van het perceel. Volgens hem is er geensprake geweest van hoor en wederhoor, overleg of het verkennen vanalternatieven. Ook wordt geen compensatie geboden voor gedaneinvesteringen, verlies van productie of kosten van eventuele verhuizing.De voorgenomen beëindiging roept vragen op over de consistentie van hetbeleid rond landbouwgrond, duurzaamheid en lokale productie. Aloë-teelt iseen klimaatbestendige agrarische activiteit die past binnen de beleidsdoelenvan het OLB op het gebied van zelfvoorzienendheid, lokale productieketens enhet behoud van cultuurhistorische waarden. Het beëindigen van eenagrarische activiteit op landbouwgrond ten gunste van een niet-agrarischebestemming lijkt hiermee in strijd.Ensing heeft het OLB verzocht het besluit te heroverwegen en een zorgvuldigebelangenafweging te maken, waarbij zowel de cultuurhistorische betekenis alsde economische en maatschappelijke waarde van de plantage wordenmeegenomen.