Dia Internacional di Conservacion di Mata di Mangel:Aruba su status di UNESCO ‘Biosphere Reserve’ ta reforsa conservacion matanan di mangel.

ORANJESTAD – Dia 26 di juli, mundo henter ta celebra e Dia Internacional pa Conservacion di e Ecosistema di Matanan di Mangel (International Day for the Conservation of the Mangrove Ecosystem). Pa Aruba, e fecha aki tin un nificacion extra special e aña aki. Cu e reconocemento recien di Aruba como UNESCO ‘Biosphere Reserve’, conservacion y restauracion di nos areanan di matanan di mangel a bira un prioridad den e programa di trabou a largo plaso pa nos isla.

Directie Natuur en Milieu (DNM), UNESCO Aruba y Aruba Conservation Foundation (ACF) a uni forza pa duna un solo mensahe na pueblo di Aruba: e proteccion di nos matanan di mangel no ta simplemente trabou di un departamento of un fundacion, si no un parti esencial di e plan integral pa e desaroyo sostenibel na Aruba.

E importancia di Mondi di mata di mangel como parti e poder di 3:

Mondi di mangel no ta traha nan so pa forma e ecosistema.  Hunto cu e yerba di lama y rifnan di coralnan ta forma e poder di 3: tres ecosistema cu ta conecta cu otro y cu hunto ta proteha nos costa contra p.e. erosion, tormenta y polucion di awa. Ta sostene bida marino, bida di parha di lama y ta fortaleceresiliencia contra cambio di clima incluyendo subida di nivel di lama. E salubridad di un ta depende di e otro, ta p’esey proteccion di tur tres ta esencial.

Den e cuadro aki, na 2022 UNESCO ta implementa e proyecto regional “MangRes” (Mangrove Restoration: Nature-Based Solutions in Biosphere Reserves of Latin America and the Caribbean). E iniciativa aki tin un duracion di tres aña, e ta enfoca riba e evaluacion, restauracion, y proteccion di ecosistemanan di mata di mangel, integrando, conocemento cientifico y tambe local. Aunke e proyecto a cuminsa den Biosphere Reserves den region (manera na Mexico, Peru, Colombia, Cuba, Ecuador, Panama y El Salvador), e ta habri porta pa nos na Aruba intercambia conocemento, investigacion, y miho practicanan cientifico cu e red regional aki. Nos status di UNESCO ‘Biosphere Reserve’ ta un recordatorio cu cuida nos ecosistemanan ta un responsabilidad comparti entre gobierno, organisacionnan, y comunidad completo.

DNM ta reconoce e esfuersonan di conservacion di e ecosistema aki pa nos naturalesa ta uno mas saludabel pa asina beneficia hende y biodiversidad.

Kico e status di UNESCO Biosphere Reserve ta nifica pa Aruba?

Pa sigura cu nos comunidad ta bon informa, DNM, UNESCO Aruba y ACF ta informa conhuntamente tocante e reconocemento aki:

Un ekilibrio entre hende y naturalesa: Un ‘Biosphere Reserve’ no ta un parke nacional nobo. Tampoco e ta nifica cu henter e isla ta bira un area proteha cu restriccion. E ta un reconocemento internacional cu Aruba ta compromete na dje pa haya un ekilibrio entre conservacion di naturalesa, proteccion di patrimonio cultural, bienestar di comunidad ydesaroyo economico sostenibel.
Nada ta cambia inmediatamente den bida di tur dia: E reconocemento ta e inicio di un trayecto di colaboracion a largo plaso. E siguiente paso ta pa Gobierno di Aruba establece un comite di maneho cu lo desaroya un plan di maneho pa e UNESCO ‘Biosphere Reserve’. Lo prepara eplan aki hunto cu comunidad, gremionan, investigadonan, sector priva y NGO-nan.
Un vision pa Aruba su lama como un sistema conecta:Diferente cu e areanan proteha bou maneho di ACF (manera Parke Nacional Arikok, Spaans Lagoen y areanan marino protegi), e ‘Biosphere Reserve’ ta mira Aruba su tera y lama como un sistema conecta. Esaki ta reconoce cu loke ta pasa pafo di e areanan proteha ta influencia loke ta pasa paden y vice versa.
E reserva di biosfera ta consisti di 3 tipo di zona: Pa yuda balansa proteccion y desaroyo, e reserva ta parti den:
1. Area central (Core Zone): Areanan cu ta legalmente preoteha caba pa nan balor natural. Mayoria di mata di mangel, pero no tur, ta encontra aki
2. Area di barera (Buffer Zone): Areanan rond di e area central unda ta encurasha y haci esfuersonan painvestigacion, educacion, monitoreo y actividadnan sostenibel.
3. Zona di transicion (Transition Zone): Unda mayoria di nos ta biba, traha y tin desaroyo economico na un manera cu ta sostenibel y den harmonia cu naturalesa.

Un invitacion na e comunidad di Aruba

Conservacion di e ecosistema di matanan di mangel y e status di ‘Biosphere Reserve’ no ta duna UNESCO autoridad legal riba nos decisionnan; e decisionnan ta keda den man di Aruba. Sinembargo, pa mantene e titulo prestigioso aki, Aruba mester continua cu implementacion di e meta y principionan di ‘Biosphere Reserve’.

DNM, UNESCO Aruba y ACF ta invita e comunidad completopa celebra e Dia Internacional pa Conservacion di e Ecosistema di Matanan di Mangel y siña mas di e balor cu e matanan aki tabrinda nos. Cuido di e areanan di nos matanan di mangel ta yudacuida e futuro di Aruba.

Share:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *